Breaking News
Αρχική / ΕΙΔΗΣΕΙΣ / ΚΡΗΤΗ / Ζάκρος: Σχετικό με τους Ζακαρού, προϊστορικό λαό που μνημονεύεται σε αιγυπτιακά κείμενα – Η προέλευση των τοπωνυμίων στην Κρήτη!

Ζάκρος: Σχετικό με τους Ζακαρού, προϊστορικό λαό που μνημονεύεται σε αιγυπτιακά κείμενα – Η προέλευση των τοπωνυμίων στην Κρήτη!

H ιστορία σε αυτόν τον τόπο έχει να καταδείξει τεράστια λάθη κατά τη μετονομασία χωριών, περιοχών κ.α ,που η έλλειψη μόρφωσης και ιστορικής συνείδησης «ξαναβάπτισε» δίνοντας τους ονόματα άσχετα με το γενικό χαρακτήρα της κρητικής  τοπωνυμικής παράδοσης.

Η Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών σε υπόμνημα της το 1957 ζητούσε από τις αρμόδιες αρχές να προστατεύσουν τον κρητικό τοπωνυμικό πλούτο καθώς πλείστα ονόματα περιοχών στο νησί μας έχουν ιστορία χιλιετηρίδων που δεν πρέπει να σβήσει εξαιτίας αμαθών, και όλως αναρμόδιων, όπως ανέφερε, κοινοτικών αρχόντων.

Δυστυχώς η ιστορία σε αυτόν τον τόπο έχει να καταδείξει τεράστια λάθη κατά τη μετονομασία χωριών, περιοχών κ.α ,που η έλλειψη μόρφωσης και ιστορικής συνείδησης «ξαναβάπτισε» δίνοντας τους ονόματα άσχετα με το γενικό χαρακτήρα της κρητικής  τοπωνυμικής παράδοσης.

Ποτέ βέβαια δεν είναι αργά, αρκεί οι κάτοικοι αυτών των περιοχών και οικισμών να σκαλίσουν και πάλι την ιστορία τους και να απαιτήσουν να επιστρέψουν στα κρητικά τοπωνύμια , αυτά που θα τους συνδέσουν και πάλι μαζί της.

Εμείς απλά θα σας παραθέσουμε τις ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την προέλευση ονομάτων χωριών της Κρήτης , που βρήκαμε μέσα στο υπόμνημα της ΕΚΙΜ, ξεκινώντας από το πλέον γνωστό: τα τοπωνύμια  που έχουν  κατάληξη –σος, -τος, -θος, -νθός,- νδρός, -νος, -να, των οποίων η προέλευση  χωρίς αμφιβολία ανάγεται στους προελληνικούς χρόνους.

Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν ονόματα όπως το Τύλισος, Θέρισσο, Κανασός, Χαλασός, Αντάνασος, Αξός, Νιπηδητός, Σάμιτος, Αμνάτος, Μίλατος, Αγκάραθος, Μάραθο, Ζάκαθος, Ζώμινθος, Μίθοι, Ασφέντου (Άσφενδος) Βιάννος, Λιγόρτυνος, Σίτανος, Κάντανος, Αρχάνες. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και ορισμένα που προήλθαν από υποκορισμό όπως το Πυράθι, Λασίθι, Κράσι.

Ιδιαίτερα αξιόλογη, υπογράμμιζε τότε  η Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών,  είναι η ομάδα τοπονυμίων νότια και νοτιοδυτικά της Ίδης όπου έχουμε τον Πανασό, την Νίβριτο, τη Νιθάβρη, τη Γέργερη (Το γάργαρον άκρον της μικρασιατικής Ίδης).

Χαρακτηριστικά είναι και κάποια τοπωνύμια της Ανατολικής Κρήτης: Λάστρος, Ζίρος, Ζάκρος ( σχετικό με τους Ζακαρού, προϊστορικό λαό που μνημονεύεται σε αιγυπτιακά κείμενα), Ζού (Σύ: ύδωρ, το τοπωνύμιο αυτό απαντάται σε διαθήκη του 1611 προ της Τουρκοκρατίας). Επίσης προελληνικά πιθανόν να είναι και τα Κίσαμος, Σίλαμος, Νίμπρος, Ονιθέ.

Στο ίδιο υπόμνημα τονίζεται πως μεγάλο είναι το ποσοστό των αρχαίων ελληνικών τοπωνυμίων που έχουν έναν ιδιαίτερο αρχαικό χαρακτήρα. Ορισμένα μάλιστα εξ αυτών σώζονται χωρίς καμία λόγια ανάμιξη, τυπικώς και φθογγικώς αλώβητα στην αρχαία τους μορφή, προκαλώντας το θαυμασμό. Πανέθιμον, Βουκολιές, (βουκολία:  αγέλη βοών, βούσταθμος), Κεράμια, Φοίνικας, Ασκύφου, Καλλικράτης, Αποδούλου, Ανώγεια, Κρουσώνας, Χάρακας, Κισσοί, Σταλίδα, Μελισσουργειό, Πολεμάρχοι, Φιλήσια, Δρύς, Άνυδροι, Κάλαμος, Ξώπολι, Μέλαμπες, Νίππος, Ακτούντα, Όνυχας, Παλαίλιμνος, Όρος, Έλος, Άρδαχτος, Εξάντης, Αστυράκι, Τριπόδω, Ζωφόροι, Κιθαρίδα, Βούτες, Ασκοί, Σταμνιοί, Κρούστας, Γδόχια, Χαμαίζι, Λιθίνες, Χαμαίτουλο, Λαμνώνι, Βώσακος, Κοπετοί, Διονύσι, Ψυχρό.

Πολλά από τα αρχαία τοπωνύμια της Κρήτης έφθασαν σ εμάς μέσω γραπτών παραδόσεων ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιούνταν στον προφορικό λόγο. Πρόκειται σε ορισμένες περιπτώσεις για ονόματα γνωστών πόλεων της ελληνικής περιόδου και μάλιστα ορισμένα μνημονεύονται ως προελληνικά πχ. Πραισός, Λαμπηνή (Λάππα), Χερσόνησος, Γεράπετρο, Μώδι, Δράμια, Λέφτερνα, Ελούντα, Ρέθεμνος, Αξός, Νίστρωνας (Ιστρών), Ροτάσι, Βιάννος, Ανώπολις, Πύργος, Αράδενα, Μάλλες, Σίβα, Πάνορμο, Αιτάνια, Γαύδος, Νίδα , Κέντρος.

Σημαντικό είναι πως σε πολλά διατηρήθηκε αναλλοίωτη και η αρχαιοτάτη προφορά του τοπωνυμίου. Γιούχτας (Ιυτός), Σουμπάλλουσα (Συμβάλλουσα) Σούγια (Συία), Ντία (Δία).

Ελάχιστα είναι στην Κρήτη τα ρωμαϊκά τοπωνύμια: Πραιτώρια, Στάβιες, Ρούστικα ίσως και Πόμπια.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Font Resize