Αρχική / ΕΙΔΗΣΕΙΣ / ΚΡΗΤΗ / Ένα μνημόσυνο στους ανθρώπους της σταφίδας στην Κρήτη

Ένα μνημόσυνο στους ανθρώπους της σταφίδας στην Κρήτη

σάββας δημητρηςΤου Δημήτρη Χ. Σάββα

 

 

Σίγουρα ο τίτλος αυτού του άρθρου, δεν είναι δικός μου. Τον δανείζομαι από τον αείμνηστο χρονογράφο και Διευθυντή της εφημερίδας «Μεσόγειος», Αριστοτέλη Γραμματικάκη, από τη στήλη του χρονογραφικές σημειώσεις. Βρισκόμαστε στα μέσα της δεκαετίας του εξήντα… Τέτοιες μέρες και η ζωή στο Ηράκλειο είναι διαφορετική. Κίνηση, ένταση, φωνές, πειράγματα, γέλια, χαρές αλλά και μία υπερβολική κούραση! Σημείο αναφοράς η περιοχή της Χανιόπορτας με τους γύρω της κεντρικούς δρόμους. Μία εικόνα χαρακτηριστική που φανερώνει την κίνηση αυτών των ημερών, μια κίνηση που διαρκούσε από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβρη. Ντάνες τα σακιά, γεμάτα σταφίδες σε πολλά σημεία του δρόμου. Πολλοί ήταν εκείνοι που αναγκάζονταν να τα προσέχουν και να κοιμούνται πάνω σ’αυτά. Βέβαια περίμεναν και το αποτέλεσμα του δείγματος που έπαιρναν απ’αυτά οι έμποροι, προκειμένου να εξασφαλίσουν μια καλύτερη τιμή για την πώληση της σταφίδας τους. Τότε δεν υπήρχε τουριστική κίνηση στην πόλη μας. Αυτή ήταν τόσο περιορισμένη και η τουριστική κίνηση ήταν μειωμένη. υπήρχαν κάποιοι τουρίστες, τους οποίους έλεγαν περιηγητές. Ήταν επόμενο λοιπόν, να δίνει τεράστια οικονομική δύναμη στον τόπο μας, η συστηματική καλλιέργεια της σταφίδας. Τόπος προέλευσης της σταφίδας ήταν η Τουρκία με την ονομασία «τσικιρντεξή μπαγ», αμπέλια δηλαδή που κάνουν σταφύλια  χωρίς κουκούτσια. Λέγεται ότι ο κάποτε Σουλτάνος επισκέφθηκε τη Σμύρνη και του προσέφεραν τέτοια σταφύλια. ο ίδιος εντυπωσιάστηκε από τη γεύση τους! Τότε εξέφρασε την επιθυμία να φυτεύονται και να καλλιεργούνται στο εξής περισσότερα αμπέλια αυτού του είδους στην Τουρκία. Οι Τούρκοι αμπελοκαλλιεργητές συμμορφώθηκαν με την επιθυμία του Σουλτάνου και στα αμπέλια αυτά έκτος του παλιού ονόματος << τσικιρντεξή μπαγ >> που προαναφέραμε, δόθηκε προς τιμή του και η ονομασία <<Σουλτανιέ μπαγ>>. Έτσι λοιπόν η σταφίδα ονομάστηκε σουλτανίνα και τα σταφύλια σουλτανιά. Κατά τον πρώτο διωγμό του 1914 που ήρθαν πρόσφυγες στο νησί μας από τη Μικρά Ασία, γνώριζαν το είδος αυτό των αμπελιών και αυτοί είναι που έδωσαν μεγαλύτερη ώθηση και ανάπτυξη στην καλλιέργεια των αμπελιών. Βέβαια το φύτεμα και η εντατική τους καλλιέργεια άρχισε από το 1922, από τους πρόσφυγες που τότε κατέφθασαν, οι οποίοι ήταν άριστοι και έμπειροι αμπελουργοί. Όμως εδώ σταματά η δική μου αναφορά και θέλω να δώσω το γραπτό λόγο στον αείμνηστο χρονογράφο Αριστοτέλη Γραμματικάκη, του οποίου τα κείμενα είναι μοναδικά.

<<ΚΑΘΩΡΙΣΘΗΚΕ η τιμή ασφαλείας της σουλτανίνας, οι προπωλήσεις βρίσκονται σε καλό δρόμο, ο τρυγητός όπου να ‘ναι αρχίζει κι εγώ, μια και η μοίρα μου το θέλησε να θυμάμαι και να ιστορώ, πρέπει με την ώρα μου να κάμω το μνημόσυνό μου στους πρωτεργάτες της αναπτύξεως του Ηρακλείου.

   -Άσε τις εφημερίδες και  τα σαπούνια κι έλα στην αποθήκη να μας δώσης ένα χέρι όσο θα κρατή η φούρια της σταφίδας. Πεντε εξη εβδομαδες, το πολύ, και θάχης εξήντα χιλιάδες. Σε φθάνουν;

   Ήταν ο Γεώργιος Μιχαήλ Διαλλινάς που απευθυνόταν στον υποφαινόμενο.

Χαμογελούσα για τις εξήντα χιλιάδες, που όπως ο ίδιος ήξερε, δεν τις είχα ανάγκη. Και εκείνος βαρύς, λιγομίλητος, νευριασμένος, ελαφρά καμπουριαστός, πηγαινοερχόταν από το γραφείο του στο εργοστάσιο βαθειά, φοβερά συλλογισμένος.

Πώς θα πάλευε τη δουλειά που καταπλάκωνε από κάθε κατεύθυνσι;

   Ο ΓΙΓΑΣ με το επιβλητικό παράστημα και το μπαστούνι με την αργυρά λαβή στο δεξί χέρι, σταμάτησε καταμεσής του δρόμου, ακούμπησε στο μπαστούνι, έγειρε ελαφρά δεξιά και είπε σε γνήσια Κρητική διάλεκτο:

   -Επαράγγειλα μωρέ των κοπελλιώ μου από προχθές π’ αρχίνησε η φάμπρικα να πάρουν τα κρεββάτια των και νάρθουν να κοιμούνται στη <<ΣΤΑΦΙΔΙΚΗ>>. Να δουλέψωμε, να βγάλωμε μία φραντζόλα, να πάρω εγώ τη μισή και τα κοπέλλια, υπάλληλοι και εργάτες την άλλη μισή.

   Ήταν ο αείμνηστος Εμμανουήλ Ν. Βασιλάκης, ο επονομαζόμενος <<Μπαγκόλας>>. Ροδαλό, όλο αίμα πρόσωπο, μάτια αετού η λούπη, τόλμη χωρίς μέτρο.

   ΓΛΥΚΟΜΙΛΗΣ ήμερος, ήρεμος, πράος, αργός, όλο ανθρωπιά και μέτρο.

   -Αυτό το καινούργιο κόσκινο έβαλα εφέτος. Άλλαξα και τη μηχανή, πήρα μεγαλύτερη, γιατί η παληά δεν τραβούσε τα καινούργια κόσκινα. Καλή δουλειά οι σταφίδες μα έχουν βάσανα.

   Ήταν ο αείμνηστος Μιχαήλ Τζουλάκης, ο καλός, ο γλυκύς, ο ανεξίκακος, με το τόσο τραγικό τέλος. Λέμε: << Έπεσεν υπέρ πατρίδος>>. Μπορούμε, όμως, και να πούμε: <<Έπεσε υπέρ του τόπου, υπέρ της σουλτανίνας>>.

   ΠΟΛΛΕΣ κουβέντες, σιγανές κουβέντες, όμορφες κουβέντες, η

εμπορική σταφιδική εγκυκλοπαίδεια στο μυαλό και στο στόμα.

   -Πρέπει να βολτάρωμε τον κόσμο, εκατό κασσάκια εδώ, χίλια κασσάκια εκεί, δυο χιλιάδες παραπέρα, ξαπλώνομε παντού, ας έχη χάρι και η δουλειά μας της Σμύρνης. Είμαστε εκατό χρονών φίρμα και τα παλεύομε.

Μας προτιμούν οι Ευρωπαίοι.

Εκείνος όμως ο Μπαγκόλας δόστου και μας κυνηγά. Και τι θα βγάλη;

   Ήταν ο αείμνηστος Γεώργιος Κωνσταντινίδης, ο επονομαζόμενος Πάπας, διευθυντής της φίρμας <<Αδελφοί Κωνσταντινίδη>, που ήλθε από τη Σμύρνη και πλούτισε τους άλλους. Ο ίδιος πέθανε φτωχός. Μα δεν έχει σημασία.

   ΦΟΥΡΙΟΖΟΣ, μουστακαλής, παλληκαράς, με τη βέργα στο χέρι -γιατί τώρα τελευταία κούτσαινε -μια βρισκόταν στη <<Λιβάδα>> να σοδέψη, μια στο εργοστάσιο να δασκαλέψη – μα σπάνια κρατούσε ο ίδιος το νόμο – μια στην Αθήνα για να ξυλοφορτώση κανένα μανδαρίνο βάζοντας το βουλευτηλήκι από μπρος.

 

(συνεχίζεται την επόμενη Δευτέρα)

Check Also

Ρέθυμνο – 9ετές Ιερό Μνημόσυνο υπέρ αναπαύσεως της ψυχής του αοιδίμου Μητροπολίτου Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κυρού Ανθίμου

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ ΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΤΟΥ ΑΟΙΔΙΜΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ …

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Font Resize